Amsterdam-West heeft er een kunstwerk bij. Zaterdagmiddag werd aan de Bos en Lommerweg in de Kolenkit ‘(Zoals) Ze is’ onthuld. Kunstenares Narges Mohammadi werkte ruim anderhalf jaar lang elke zaterdag met vier vrouwen uit de buurt aan dit beeld van een moslima die zich vrij hakt uit een enorm blok marmer.
Mohammadi werd door het stadsdeel gevraagd om een werk te maken voor de kunstroute Vrouwen van West. Die moet zichtbaarheid geven aan vrouwen in de openbare ruimte. Slechts 15 procent van de ruim 1600 publieke kunstwerken in de stad is gemaakt door een vrouw.
De kunstenares nam het aanbod aan, maar wilde wel dat vrouwen uit West eraan zouden meewerken. Om kandidaten te vinden flyerde ze op straat, sprak met maatschappelijke organisaties en bezocht buurthuizen. Ze wilde vrouwen die geen ervaring hadden met kunstprojecten en die niet beantwoordden aan de stereotypen over moslima’s. Want niets aan het beeld mocht stereotype zijn. Bovendien moesten ze sterk genoeg zijn om met marmer te werken.
Uiteindelijk vond ze Nemire, Raziye, Shanaz en Yamina. Wat de vier – in leeftijd variërend van jonge twintiger tot 60-plusser – gemeen hebben is hun islamitische achtergrond en dat Amsterdam hun thuis is. Nemire is gedragskundige, Shanaz geeft yogales aan kinderen, Raziye is Midden-Oostendeskundige en Yamina werkt als vrijwilligster.
Samen bedachten ze hoe het kunstwerk eruit moest zien: als een vrouw die zich vrij hakt uit het beeld dat anderen van haar hebben. Wan het zijn niet haar hoofddoek, religie of vrouw-zijn die haar belemmeren. Het zijn de stigma’s die als een blok om haar benen hangen en waarvan ze zich met gerichte hamerslagen bevrijdt.
Het beeld moest krachtig en positief zijn, maar ook tijdloos en herkenbaar. Mohammadi en haar collega’s keken daarom goed hoe moslimvrouwen in West er uitzien. Ze dragen broeken, lange blouses en sportschoenen, concludeerden ze. Zelfs over de lengte van de hoofddoek dachten ze na. Die mocht haar tenslotte niet hinderen bij het werk.
Omdat geen van de vrouwen ooit met marmer had gewerkt – Mohammadi heeft eerder sculpturen gemaakt van beton, leem en zelfs halva en zeep – werden ze terzijde gestaan door meester-steenbeeldhouwer Mattis Nicklas, die een atelier heeft in Sloterdijk.
‘(Zoals) Ze is’ staat aan de Bos en Lommerweg, ter hoogte van nummer 260, op heet pleintje bij kledingzaak Lovetrigger en lunchroom Bos & Lo.
