Ook in West lusten we wel pap van arthousefilms. Gelukkig barst het in onze buurt van de theaters waar ze zulke films vertonen. We hebben een vergelijking gemaakt.
In 2025 daalde het bioscoopbezoek in Nederland met zo’n 3 procent. Dat maakten de branchevereniging voor bioscopen en filmtheaters (NVBF) en de NVPI, de vakorganisatie van filmdistributeurs, op 6 januari bekend.
Terwijl de bioscopen kampen met dalende bezoekcijfers, zitten de filmhuizen juist in de lift. Vorig jaar was dat al te merken. Ook nu blijken deze theaters, die met name arthousefilms vertonen, het goed te doen; filmhuizen trokken 3,9 miljoen bezoekers, 12 procent meer dan het jaar daarvoor. Volgens de brancheverenigingen is dat het hoogste niveau in tien jaar.
Bioscoopabonnement Cineville
Ron Sterk, voorzitter van de NVBF, zei in Het Parool dat filmhuizen profiteren van de groei van Cineville. “Dat effect zie je landelijk, dat bioscoopabonnement is een grote boost. Overigens zie je dat ook de commerciële bioscopen die een soortgelijk product als de filmtheaters draaien, zoals De Filmhallen in Amsterdam of Kino in Rotterdam, het beter hebben gedaan dan de markt.”
Dat het publiek wel pap lust van arthousefilms merkte Joost Lighthart ook. Hij is de general manager van VUE in Houthaven, de nieuwste bioscoop van West. Uit een enquête onder buurtbewoners bleek daar ‘grote behoefte’ aan te zijn. VUE vertoont vooralsnog vooral blockbusters, maar programmeert af en toe een ‘arthouseparel’.
Gelukkig zijn er in onze buurt zat andere plekken waar het aanbod van niet-commerciële, kunstzinnige films breder is. We zoomen in op vijf filmhuizen.
1. Cinema De Vlugt, Burgemeester de Vlugtlaan 125
In 2022 kreeg Nieuw-West na twintig jaar weer een eigen bioscoop: Cinema De Vlugt. De toekomst van dit filmhuis met café ziet er rooskleurig uit. De bioscoop kan nu rekenen op jaarlijkse subsidie en betrekt in 2027 nieuwbouw op het Osdorpplein.
Aanbod: arthousefilms uit de hele wereld, kinderfilms, enkele grote Hollywood-films.
Van de theaters op dit lijstje is De Vlugt het meest internationaal van allemaal. Ze draaien er niet alleen Indiase fillms uit Bollywood, maar ook uit het Zuid-Indiase Teluga (‘Tollywood’). Vorig jaar organiseerden ze het eerste Molukse Filmfestival van het land.
Specials: naast filmfestivals ook filmavonden rond duurzaamheid en milieu, (Green Cinema), diversiteit en inclusie (Queer Cinema) en creativiteit van zwarte makers (Black Cinema).
Sfeer: blij, losjes, werelds.
2. Filmhallen, Hannie Dankbaarpassage 12
Uit de kluiten gewassen cinema in het hart van Oud-West met een food market binnen handbereik. Opende in 2014 zijn deuren en is nu niet meer weg te denken uit pretcomplex De Hallen. De eigenaren van de Filmhallen hebben ook The Movies, het befaamde filmtheater op de Haarlemmerdijk.
Aanbod: arthousefilms uit Europa en de rest van de wereld, enkele grote Hollywood-films en ander commercieel werk, kinderfilms.
Specials: geregeld zijn er filmfestivals als het Imagine Fantastic Film Festival, events als Filmhallen: Fast Forward en de live vertoningen van The Royal Opera House. Tot en met april 2026 worden er films uit de jaren 70 geprogrammeerd: Shaft, Foxy Brown.
Sfeer: bruisend, uitgelaten, relatief hoog familiegehalte.
3. Filmhuis Cavia, Van Hallstraat 52-I
Dit filmhuis in de Staatsliedenbuurt staat bekend als de kleinste bioscoop van Amsterdam. Cavia komt voort uit de kraakbeweging en bestaat nu ruim veertig jaar. Samen met bijvoorbeeld Buurtwerkplaatsen in de Cliffordstraat behoort het tot de iconische gebouwen uit die tijd. Waar de naam ‘Cavia’ vandaan komt weet niemand, maar er wordt gesuggereerd dat het is afgeleid van de vroegere naam Cultureel Audiovisueel Centrum Amsterdam (CAVCA) of van Kollektief Audiovisueel Kafé Amsterdam (KAFKA).
Aanbod: ‘kleine’, soms obscure films uit de hele wereld, waaronder uit Korea en Colombia.
Specials: een van Cavia’s claims to fame is het Holy Fuck Film Festival uit 2015, het eerste pornofestival van West. In de zomer organiseert Cavia altijd een buitenfestival (Moons of Cavia). Ook draaien ze hun hand niet om voor een Palestijns, experimenteel of North Caucasian filmevent.
Sfeer: nostalgisch, warm, welkom.
4. Het Ketelhuis, Pazzanistraat 4
Dit filmtheater met bar-restaurant is al ruim 25 jaar een onlosmakelijk onderdeel van cultuurterrein Westergas. In de zomermaanden kun je vanaf de terrassen, voor en achter, genieten van het Westerpark. Op steenworp afstand zit Villa, het nieuwste museum van West. Bezoekers krijgen in de bar van Het Ketelhuis op vertoon van hun museumticket een gratis kop koffie of thee.
Aanbod: oorspronkelijk opgezet als podium voor de Nederlandse film, maar inmiddels is het aanbod veel breder dan dat en omvat het Europese arthousefilms, een enkele blockbuster en kinderfilms.
Specials: filmavonden als Psychoanalyse & Film, plus events als Roze filmdagen. Samen met Stadsdorp Westerpark organiseert de bios één keer per twee weken op donderdagochtend een buurtvertoning met soep na afloop. Deze activiteit, Film & Soep, is razend populair.
Sfeer: levendig, vriendelijk, ontspannen.
5. Lab 111, Arie Biemondstraat 111
Deze cinema zit sinds 2016 in een voormalig pathologisch anatomisch laboratorium op het WG-terrein in Oud-West. In het flinke pand kun je ook borrelen en eten. In het restaurant serveren ze pizza’s met ‘een filmische inslag’. Zo is er een There’s Something About Marinara (tomaat, oregano, ansjovis) en een Pear & Loathing in Las Vegas (peer, gorgonzola, balsamico-bietensiroop, rucola).
Aanbod: klassiekers, moderne arthousefilms, documentaires, ‘onconventionele genrefilms’.
Specials: in de lente (23 mei) komt Hump terug, een festival dat ook bekend staat als
The Best Dirty Little Film Fest in the World. De stoute filmpjes die er worden vertoond duren maximaal vijf minuten en zijn een ode aan ‘all bodies, genders, sexualities, kinks and creative storytelling’. Geregeld zijn er ook events waarbij wordt ingezoomd op een regisseur (Stanley Kubrick) of een acteur/actrice (Jane Fonda). Ook populair: Film & Food, een avond met een combi van een Japanse film en een noedelgerecht (ramen).
Sfeer: studentikoos (veel studenten van de Filmacademie), funky, artistiek.
