Op zondag 23 augustus viert Hoogstins in de Kinkerstraat zijn veertigste verjaardag. Onder leiding van eigenaar Eelke Hoogstins werd de zaak ‘serieus genomen’ als boekhandel en is het een soort Winkel van Sinkel geworden. Een flashback, plus blik in de toekomst.
Hoewel Eelke Hoogstins (72) met pensioen is, komt hij nog altijd twee dagen per week naar de winkel. Op 23 augustus 2026 is het op de kop af vier decennia geleden dat hij Boekhandel Hoogstins in de Kinkerstraat startte. “Ik ben er trots op dat ik het veertig jaar heb volgehouden en me door moeilijke tijden, zoals internetverkopen en corona, heb geslagen.”
Hoogstins, die opgroeide in Leeuwarden, was ooit bedrijfsleider van een boekwinkel met café-restaurant op Ameland. Vervolgens verhuisde hij naar Amsterdam en stapte hij in het bankwezen. Na de vierde bank vond hij het welletjes. Hij keerde terug naar de retail en opende Boekhandel Hoogstins.
Winkel van Sinkel
“In de loop der jaren is de boekhandel net een Winkel van Sinkel geworden”, lacht hij. Hij verkoopt er boeken, agenda’s, kaarten, luxe cadeauartikelen en allerhande spullen: panamahoeden, houten lampen in de vorm van katten, legpuzzels in melkflessen – noem maar op. “Ook vanuit huis speur ik op internet naar koopjes voor klanten. Ik kan het niet nalaten om spullen te verhandelen.” Dat had hij als kind al.
Hij begon in 1986 verderop in de Kinkerstraat, in het pand waar later de ING zat. “We waren een soort Primera: tijdschriften, kranten, boeken, kantoorspullen, sigaretten en wat al niet meer. Maar ook toen hadden we al van die leuke dingen die we nu hebben. Bijvoorbeeld een kaartenmolen met een camera erop. Fotootje van jezelf maken en dan, hup, plakken op een kaart met een gat erin.”
Verandering winkel en buurt
Twee jaar later verhuisde de zaak naar de huidige locatie (Kinkerstraat 115-119). Eerst besloeg de boekhandel twee panden, maar de laatste tien jaar zijn dat er drie. In de loop der jaren heeft hij de zaak ‘honderden keren’ laten verbouwen. “Steeds deden we weer een stukje.”
Behalve de winkel is ook de buurt eromheen veranderd. “Veertig jaar geleden was de buurt nog een beetje rauw, met behalve de ‘Kinkerstraters’ en veel studenten ook veel junkies. Dat was een beetje unheimisch voor een gewoon buurtje, een volkswijk.”
Tegenwoordig is de Kinkerbuurt, door de vele expats en toeristen, multicultureler. Een andere demografie, dus andere behoeften. “Aan de oorspronkelijke bewoners verkocht ik per week makkelijk tientallen Privé’s en puzzelboekjes. Tijdschriften heb ik al jaren niet meer. De laatste vijf jaar is de vraag naar Engelstalige boeken gestegen. Deze boeken zijn ook populair bij de vele studenten en hoogopgeleiden in onze buurt. Ze lezen makkelijk Engels. Bovendien zijn Engelstalige boeken goedkoper dan Nederlandstalige.”
Literaire boekhandel
Momenteel is de verkoop van Nederlandstalige literatuur goed voor 30 procent van de boekenomzet. Maar ooit was dat anders. “Hoogstins was een van de grootste literaire boekhandels van het land; meer dan de helft van onze boekenverkoop kwam uit de verkoop van Nederlandstalige literatuur.”
Volgens hem duurde het even voordat zijn zaak serieus werd genomen als boekhandel. De eerste tweeënhalf jaar stond de naam Bruna op de gevel maar, zo redeneert hij, ‘welke boekenliefhebber koopt er nou een boek bij Bruna?’
De boekverkoop kwam pas op stoom nadat hij de naam van de gevel had gehaald en het plafond had verhoogd, waardoor hij grote boekenkasten met een trap kon neerzetten. “Net als in een oude bibliotheek.”
Ook leverde de breuk met Bruna vrijheid op. “Al die verplichtingen! Ik had daar geen zin in. Ik bepaal liever zelf wat ik verkoop, hoe ik dat doe en hoe de winkel eruitziet.”
Meerwaarde
Tegenwoordig wordt de helft van de boeken online verkocht. Hoogstins vindt dat zijn personeel best minder bescheiden mag zijn en klanten vaker mag aanspreken. “Victor werkt hier het langst – al meer dan dertig jaar. Daarna komen Wies en Ans, die er al dik twintig jaar werken. Het personeel weet ontzettend veel. Koop je online, dan loop je hun kennis en adviezen mis. Hun kennis heeft meerwaarde.”
Om de verkoop te stimuleren, organiseert hij geregeld acties. Simpel, een kookboek van Yotam Ottolenghi, is met 3000 verkochte exemplaren Hoogstins grootste bestseller. “Voorin staat een lijstje met ingrediënten die je nodig hebt om zijn gerechten te kunnen maken. Toen het boek hier binnenkwam, ben ik naar de overkant gelopen en heb ik een afspraak gemaakt met De Volkskruidentuin: kochten mensen het boek, dan konden ze een briefje inleveren waarmee ze met korting kruiden konden kopen. Wat denk je? Zeshonderd klanten leverden dat briefje in.”
Flexibiliteit
Naar eigen zeggen is hij rusteloos. “Verkoopt iets niet, dan vervang ik het. In de veertig jaar dat we bestaan, vielen groepen producten weg, bijvoorbeeld door het internet en thuiswerken: leren organizers, pennen, tassen, grote, dure spellen als Monopoly. Steeds moesten we weer iets nieuws verzinnen om omzet te maken.”
De grote bordspellen zijn bijvoorbeeld vervangen door spelletjes van circa 20 euro. Volgens hem komen veel klanten terug omdat het aanbod steeds wisselt; er is altijd iets nieuws. Hoogstins’ flexibiliteit is een kracht geworden.
Opvolger
Bovendien maken die veranderingen zijn werk ‘leuk’. Maar hoe lang gaat hij er nog mee door? Inmiddels runnen zijn medewerkers samen het bedrijf. Een van zijn drie kinderen, zoon Sjoerd, zit ook in het team.
“Het zou mooi zijn als de zaak wordt voortgezet. Iemand moet het team aansturen. Sjoerd houdt van inkopen en verkopen, maar niet van managen. Hij wil de zaak niet overnemen. Dat zou iemand van buiten moeten doen. Vinden we geen geschikte opvolger, dan verdwijnt de boekhandel op het moment dat ik stop. Misschien is dat maar beter ook. Anders zou ik me er toch maar tegenaan blijven bemoeien.”
