Op zaterdag 15 augustus eindigde de Tweede Wereldoorlog in het Koninkrijk der Nederlanden. We herdenken dan alle slachtoffers van de oorlog tegen Japan en de Japanse bezetting van voormalig Nederlands-Indië. De nationale herdenking is in Den Haag, maar Amsterdam heeft haar eigen plechtigheden, zoals de Indië-herdenking in Osdorp op vrijdag 14 augustus.
De herdenking in Osdorp start om 17.15 uur met een inloop en ontvangst in Huis van de Wijk ’t Blommetje. Deze locatie bevindt zich op de hoek van de Osdorperban en Hoekenes, op Hoekenes 1.
Van 18.00 tot 18.45 uur eten de aanwezigen samen nasi bungkus, rijst en diverse gerechtjes verpakt in een bananenblad. Na de bevrijding deelde het Rode Kruis deze pakketjes rijst uit aan teruggekeerde krijgsgevangenen. Dit bescheiden gerecht symboliseert de veerkracht en het opkrabbelen na de oorlog.
Vanaf 19.00 uur is er ruimte voor muziek, persoonlijke verhalen en ‘Brieven aan’. In deze epistels kunnen oudere bewoners van Nieuw-West aangeven wat zij vanuit hun geschiedenis willen meegeven aan de huidige bewoners en de volgende generatie. Bijdragen kunnen worden gemaild naar communicatie.eeco@gmail.com of tijdens de herdenking worden geschreven.
Voordat de aanwezigen zonnebloemen gaan leggen bij het Vredesteken Osdorp (Hoekenesgracht) spreekt stadsdeelvoorzitter Lotte Terwel en is er een moment van stilte. Om 20.00 is de herdenking afgelopen.
Aanmelden voor de maaltijd is verplicht, aanmelden voor de herdenking wordt gewaardeerd. Dit kan via communicatie.eeco@gmail.com of telefoonnummer 06.2429.9588. Kijk hier voor meer informatie.
Tweede Indië-herdenking in Osdorp
Dit jaar is het de tweede keer dat de Indië-herdenking in Osdorp wordt gehouden. Vorig jaar vond het event voor het eerst plaats. Herdenkingscomité Osdorp nam het initiatief omdat Nieuw-West een grote groep ouderen van Indische afkomst heeft en zij niet allemaal meer naar de nationale herdenking in Den Haag kunnen komen.
Vorig jaar kwam Landverhuizers rond de Sloterplas uit, een boek van Osdorper Wendela Groothoud. Voor haar boek interviewde zij Indische ouderen over het leven ‘daar’, de komst naar Nederland en het leven in Nieuw-West. Je kunt het boek gratis downloaden via https://tinyurl.com/Landverhuizers. Het boek is ook tegen kostprijs te bestellen bij www.boekenbestellen.nl.
Dubbel gevoel
Mijn moeder en de anders Indische bewoners van haar verzorgingshuis in Nieuw-West hadden een dubbel gevoel bij 15 augustus. Ze vierden dat de Japanners op die dag capituleerden, maar wisten dat die dag het vertrek uit hun moederland inluidde; 15 augustus was voor hen een kantelpunt. Bovendien eindigde op die dag wel de oorlog, maar bracht het geen vrede.
Twee dagen na de capitulatie van Japan, op 17 augustus 1945, riepen de Indonesische nationalisten Soekarno en Hatta namelijk de Indonesische onafhankelijkheid uit. Nederland deed er alles aan om de kolonie te behouden en zette op grote schaal militairen in.
De Onafhankelijkheidsoorlog tussen Nederland en Indonesië leidde tot slachtoffers aan beide kanten. Uiteindelijk delfde Nederland het onderspit en was de Republik Indonesia een feit.
Dekoloniale Indonesië Nederland Herdenking
Een dag na het einde van de Tweede Wereldoorlog in de voormalige kolonie en een dag vóór de Indonesische onafhankelijkheid is er in Amsterdam sinds 2022 een alternatieve herdenking: de Dekoloniale Indonesië Nederland Herdenking.
Deze bijeenkomst op 16 augustus is ontstaan uit de behoefte aan een eerlijkere en inclusievere herdenking. Er wordt stilgestaan bij alle gruwelijkheden die in bezet voormalig Nederlands-Indië en Indonesië hebben plaatsgevonden of die daarmee te maken hebben.
Initiatiefnemer en organisator Benjamin Caton benadrukt dat het hier niet alleen gaat om wat er gebeurd is in de Tweede Wereldoorlog, maar ook om de koloniale periode daarvoor, de dekolonisatie-/herbezettingsoorlog en het tijdperk erna.
De alternatieve herdenking is om 20.00 uur bij het monument Indië-Nederland op het Olympiaplein. Het programma duurt tot 21.00 uur. Een van de sprekers is schrijver (en buurtgenoot) Dido Michielsen, die onder meer Lichter dan ik schreef. Een elegant geschreven boek dat je niet mag missen als je roots in de Oost hebt: Michielsen legt haarfijn bloot hoe belangrijk je huidskleur was in de klassenmaatschappij die Nederlands-Indië was.
Bersama Filmfestival
We blijven nog even in Zuid. Op 15 en 16 augustus kun je naar het Bersama filmfestival in Cinema The Pulse, Hildegard von Bingestraat 4 (bij de Zuidas).
Bersama, Indonesisch voor samen, staat voor ‘de kracht van verbinding tussen generaties, tussen culturen en tussen verhalen’. Je kunt je onderdompelen in verhalen over voormalig Nederlands-Indië, het huidige Indonesië, Papoea en de Molukken.
In totaal staan er 25 films op de agenda, waaronder The Act of Killing, Mama’Ku – Van Jakarta tot de Molukken, Anak Indië, De kleinkinderen van de Oost, De Oost, Djakarta 1946, Marlina the Murderer in Four Acts, Tussen Wal en Schip, Meer dan Babi Pangang, The Promise en Batik, Beats & Bumbu. Drie daarvan heb ik hier gerecenseerd.
Indonesische Onafhankelijkheidsdag
Op 17 augustus, de dag dat Indonesië de onafhankelijkheid viert, wordt er ook in Amsterdam gefeest. Vorig jaar was het bal bij Café Warung Pas in Amsterdam-Noord, Noordwal 1.
Ik kan me voorstellen dat het er dit jaar weer een drukke boel. Ook Indonesische hotspots in West zullen het dan druk hebben. Ik heb het over de koffiezaken Tuku (Tollensstraat 57Y) en Hejo (Jan Pieter Heijestraat 37), beiden in Oud-West.
