Moslims maken al zo’n vijfhonderd jaar deel uit van de Amsterdamse geschiedenis. Nu is er een boekje dat die geschiedenis belicht en stilstaat bij de bijdrage die moslims aan de stad hebben geleverd en de sporen die ze hebben achtergelaten. West en Nieuw-West spelen een prominente rol.
De stadsgids Langs moslimerfgoed is gemaakt in opdracht van de gemeente. Behalve de geschiedenis komen taal, architectuur, mode en kunst aan bod. Ook staan er wandelingen en fietsroutes in langs de genoemde plekken.
Herenhuis
Sommige van die plekken liggen voor de hand, zoals de Westermoskee in de Baarsjes. Andere zijn minder bekend. Bijvoorbeeld het herenhuis ‘Spanje’, aan de Roemer Visscherstraat in Oud-West, vlak bij het Vondelpark.
Het is een van de ‘Zevenlandenhuizen’ die bankier J.H. van Eeghen in 1894 liet bouwen en die gewijd zijn aan de zeven landen die Europa destijds telde. Architect Tjeerd Kuipers (die ook delen van de Spaarndammerbuurt ontwierp) liet zich voor ‘Spanje’ inspireren door gebouwen uit de tijd van Al Andalus, het Moorse rijk op het Iberisch Schiereiland.
Kolenkit
In het boekje zijn verder foto’s opgenomen van fotograaf Mounir Raji. Ze vormen een visuele ode aan de Kolenkit en de Admiralenbuurt, de wijken waar Raji als zoon van Marokkaanse gastarbeiders opgroeide. We zien spelende kinderen op straat en Perzische tapijten die op balkons te luchten hangen.
Veilige haven
Schrijver Abdelkader Benali neemt de lezer mee op een wandeling door Nieuw-West, de ‘plek waar in de 17e eeuw Amsterdammers uit de samenleving naartoe werden verstoten’. Wie uit de stad werd verbannen, werd achtergelaten bij een grenspaal aldaar.
Die plek groeide vanaf de jaren 80 van de vorige eeuw uit tot een toevluchtshaven voor moslims, schrijft Benali. Een plek waar ze veilig waren van discriminatie en racisme en ‘al die onzichtbare vormen van uitsluiting waarvan ze zich toen niet zo bewust waren, maar die wel hun bewegingen bepaalden.’
Salaam
Benali verweeft heden en verleden en voert zijn lezers langs Marokkaanse winkels en Mediterrane eethuizen. Hij heeft ook een aanbeveling voor wie meer wil leren over het moderne islamitische leven in de stad: “een salaam alaikoem volstaat om in gesprek te komen.”
De stadsgids Langs moslimerfgoed in Amsterdam. Routes & verhalen is gratis af te halen bij stadsloketten, OBA-vestigingen, Stadsarchief Amsterdam, MAQAM en het Van Eesteren Museum.
