Bij Hap-Hmm schaft de pot al sinds 1935 Hollands eten. Dit betaalbare instituut in Oud-West sluit echter op 31 mei zijn deuren. Patricia vertelt welke alternatieven er zijn.
“Er verdwijnt een stukje Amsterdamse geschiedenis”, verzucht een medewerkster van Hap-Hmm, Eerste Helmersstraat 33. De pijpenla is afgeladen vol. En dat blijft zo tot en met 31 mei, de dag dat dit eethuis zijn deuren sluit. “Reserveren kan niet meer. We zijn helemaal volgeboekt.”
Sinds 1935 is Hap-Hmm de plek waar je kunt eten als een Hollander (m/v/x). Al decennia kun je er prikken in een duimdikke karbonade, boterzachte runderlap (17 euro) of grootmoeders gehaktbal (15 euro), inclusief groente en gekookte aardappels. Vers Hollands eten voor een zachte prijs, dus.
Zachte prijzen onder druk
Eigenaren Bobby Douma en Bas Angel merkten echter dat hun prijzen steeds meer onder druk kwamen te staan, vertelden ze aan Het Parool. Ze verhoogden hun prijzen stapsgewijs, tot het punt dat het niet meer goed voelde. “Veel mensen hier leven van een AOW en een klein pensioen”, zei Angel.
Bovendien kregen ze een goed aanbod voor het pand, waarin behalve het restaurant ook appartementen zitten. Ze hapten toe, met als gevolg dat Hap-Hmm op 31 mei voor het laatst open is.
Betaalbaar Hollands eten?
“Zo druk als het nu is, was het eigenlijk altijd”, zegt de medewerkster. “We hebben veel vaste gasten.” Waar moeten ze nu heen voor betaalbaar Hollandse eten, vraag ik.
“Buurthuizen hebben soms Nederlands eten. Zij kunnen lage prijzen hanteren, waarschijnlijk omdat ze subsidies krijgen en voor hen minder regels gelden. Bij Bouillon d’Amsterdam in het centrum schijn je ook Hollands te kunnen eten. De prijzen zijn er laag, nog wel.”
Na me flink achter mijn oren te hebben gekrabd, kwam ik op drie alternatieve routes om de zucht naar voordelige Hollandse gerechten te stillen.
Optie 1. Spring zelf achter het fornuis
Bij gebrek aan Hollandse familierecepten, heeft de lokale boekhandel (of bibliotheek) vast wel een passend kookboek voor je. Bijvoorbeeld Het Kookboek van Nederland. Onze keuken van 1500 tot nu in 100 kookboeken en gerechten van Jonah Freud en Garrelt Verhoeven. Dan wel De Bijbel van de Nederlandse keuken van Janneke Vreugdenhil. Hollandse recepten voor noppes, vind je op sites als Leuke recepten, Keukenliefde en Lekker en simpel.
De ingrediënten shop je natuurlijk bij winkels in de buurt. Voor groenten ga je naar Marco’s Groentespeciaalzaak in De Baarsjes (Jan Evertsenstraat 96) of bijvoorbeeld Sener in Oud-West (Kinkerstraat 49A). Vlees hebben we ook volop, zoals bij Sil’s Natuurvlees in De Baarsjes (Jan Evertsenstraat 134) en Al Hoceima in de Staatsliedenbuurt (Van Limburg Stirumstraat 113). Qua vis zit je goed bij Viscentrum Volendam in Oud-West (Kinkerstraat 181) en Mop in De Baarsjes (Jan Evertsenstraat 116).
Liever zoveel mogelijk op één plek inslaan? Op naar een van onze buurtmarkten! De Ten Katemarkt in Oud-West verveelt nooit en heeft véél. In Nieuw-West steelt de markt op het Sierplein de show. Je vindt daar zelfs een kraam met aardappels die rechtstreeks van de boer komen. De specialiteiten zijn de frietaardappelen en de Opperdoezer Ronde.
Optie 2. Haal eten af
Sterk in Oud-West (De Clercqstraat 7) heeft eindeloos lange openingstijden, zodat je zo’n beetje elk moment van de dag lekkers kunt inslaan. Hun zelfgebakken Hollandse pannenkoeken zijn een begrip in West en ver daarbuiten.
Daarnaast maken de koks voor schappelijke prijzen complete maaltijden klaar. Het aanbod varieert, maar qua Hollandse pot kun je denken aan stamppot met rode kool en stoofvlees. Losse onderdelen zijn er ook, zoals een bakje jus, gebakken krieltjes, een gebraden kippenbout of gemengde groenten.
Verderop in Oud-West (Kinkerstraat 142) zit een adres voor kant-en-klare gehaktballen: Meat the Balls. De eigenaren hebben de klassieke bal in ‘een verrassend nieuw jasje’ gestoken. Wordt het een ‘gewone’ vleesbal, een kippenbal of vegabal?
Afhankelijk van de gekozen toppings krijgt de bal een andere nationaliteit (Spaanse, Japanse, Koreaanse). De klassieke versie is het populairst. Je gehaktbal krijgt dan een Amsterdamse outfit: gerookte mayo, uitjes van Kesbeke en gebakken uien.
Keurslagers hebben vaak minstens één Hollandse maaltijd voor je. Hetzelfde geldt voor sommige groentezaken. Zo spotte ik bij Marco’s groentewinkel in de Jan Eef een zuurkool-, rodekool-, andijvie- en raapstelenstamppot. Al dan niet met gehaktballetjes.
Optie 3. Reserveer bij een restaurant
‘Officieel’ is Filah in de Staatsliedenbuurt (Van der Hoopstraat 43Hs) een eetcafé voor dak- en thuislozen, maar iedereen is er welkom. Het diner is vegetarisch. Hoewel er soms vis of vlees uit de keuken komt. Een toetje is er in ieder geval altijd (maaltijd 3 euro per persoon, inclusief dessert).
Afhankelijk van de kok van dienst, komt Hollands eten of internationale cuisine op tafel. Bij de andere betaalbare buurtinitiatieven op deze lijst, vind je die mix ook.
Om zeker te weten dat je Hollandse gerechten kunt verorberen, is Spelletjescafé 2 Klaveren in Oud-West (De Clercqstraat 136) een aanrader. Wat dacht je van een scholfilet (13,50 euro) of biefstuk (16,25 euro) met groenten of salade, patat en stokbrood met kruidenboter? Een tof kletspraatje met het personeel krijg je er gratis bij.
Iets buiten West zijn er twee, iets duurdere Hollandse opties: Moeders (Rozengracht 251) en Rosereijn (Haarlemmerdijk 52). Moeders heeft steeds wisselende stamppotten met rookworst, spek of een gehaktbal. Verder staan er pannen hachee of suddervlees op het vuur. Het aanbod van Rosereijn varieert van kogelbiefstuk en lever tot kapucijners met spek en ui.
Dieper in het centrum, aan de Nieuwezijds Voorburgwal 178, zit het vrij nieuwe, razend populaire Bouillon d’ Amsterdam. Eerst iets over het begrip ‘bouillon’. In Nederland gebruiken we dat woord enkel voor een vloeistof, maar in Frankrijk verwijst het ook naar een type restaurant: een zaak waar je tegen schappelijke prijzen eenvoudige, voedzame gerechten kunt eten en waar je eten rap op tafel staat.
De kaart van Bouillon d’ Amsterdam bestaat vooral uit Franse klassiekers, maar er zijn enkele nationale gerechten, zoals Amsterdamse uiensoep, Zeeuwse mosselen en Hollandse kip (gebakken kippenborst met doperwten en gestoofde prei voor 13,40 euro, voor 3,90 extra krijg je er patat of aardappelpuree bij).
Anderhalve maand na de opening van Bouillon d’Amsterdam kondigden de eigenaren aan dat eind juni een tweede vestiging gaat openen. Blijkbaar snakt de stad naar zachte prijzen in de horeca (en op ieder ander terrein).
