Om de honderdste verjaardag van de Nassaukerk te vieren werkt Miranda Lakerveld aan een opera over de toekomst van haar wijk: Sibilles van de Staatsliedenbuurt. De voorstelling is op 25, 26 en 27 juni in de kerk te zien. “De overheid wil dat we noodpakketten inslaan, maar het is beter als je de buren kent.”
“De Nassaukerk heeft al honderd jaar een bijzondere rol in de Staatsliedenbuurt. Door activiteiten bij onder meer eetcafé Filah en De Schakel en fantastische medewerkers als Jette Uittenhout en Harold Kreuk is die kerk het sociale hart van de buurt”, zegt Miranda Lakerveld.
Zij woont al vier jaar in deze wijk bij het Westerpark. Daarvoor woonde ze in De Baarsjes. “Ik identificeer me soms meer met West dan met Amsterdam. Ik houd van de culturele mix, de houding van ‘hup, schouders eronder’. In West laten mensen zich niet snel uit het veld slaan.”
Toch signaleert ze verschillen tussen buurten in West. “De Staatsliedenbuurt heeft een rijke geschiedenis van solidariteit en verzet, een geschiedenis waar ik, als buurtbewoner, erg trots op ben. Door die achtergrond zijn er geregeld quirky, eigenzinnige, initiatieven en zijn de bewoners eigenwijs. Daarnaast stroomt er spraakwater door de buurt. Er wordt veel gepraat en iedereen heeft overal een mening over.”
Van regenwoud tot Nassaukerk
Lakerveld is oprichter en artistiek directeur van World Opera Lab, een organisatie die opera’s maakt die culturele verschillen overbruggen en op poëtische wijze reflecteren over maatschappelijke kwesties. Voor haar werk bestudeerde ze traditionele muziek- en dramapraktijken uit de hele wereld, inclusief Indonesië, Iran, Nigeria, Guatemala en Tibet.
Ook om haar creaties te maken en te laten zien, reist ze de globe af. Lakerveld gaat van het regenwoud in Kalimantan naar de Rotterdamse Afrikaanderwijk en via de Lagoon-gemeenschappen in Lagos naar het Mercatorplein bij ons in West.
Het toneel van haar huidige voorstelling, Sibilles van de Staatsliedenbuurt, ligt eveneens in West, in de Nassaukerk. Ter gelegenheid van het jubileum van deze kerk blikt ze met deze opera vooruit. “We gaan de vele culturen uit de wijk vieren en samen naar de toekomst kijken.”
‘Rocky’ tijden
Lakerveld wil daarbij realistisch zijn. “De komende jaren zullen rocky zijn. De hele wereld is in beweging, dus onze buurt ook. Er is veel wat ons uit elkaar drijft – sociale media, politici – maar we moeten elkaar blijven vinden. We moeten een nieuwe vorm vinden om met elkaar om te gaan, een nieuw soort gemeenschapszin.”
Ze hoopt dat wanneer er ‘noodweer of zoiets is’, ze de hand van een ander kan pakken. “De overheid wil dat we noodpakketten inslaan, maar het is beter als je je buren kent.”
Hart van de opera: Canto de la Sibilla
Het muzikale hart van de opera bestaat uit Canto de la Sibilla, een middeleeuwse Spaanse mis. Die klanken worden gemengd met muziek en tradities uit Mexico, het Midden-Oosten, West-Afrika en Suriname.
De uitvoering is in handen van het World Opera Lab ensemble: Sabra Bahri Khatri (sopraan), Vanessa Felter (zangeres en danseres), Wim Dijkstra (organist), Claire Adams (sopraan en violiste), Haytham Safia (ud-speler) en Wendy Palomeque (marimbaspeler).
Input van de buurt
Enkele buurtbewoners spelen mee: astroloog Jinny Thielsch en de Palestijnse kunstenaar Mary Ann Jaraisy – die ook beelden voor de voorstelling heeft gemaakt. Creatievelingen van Buurtwerkplaatsen, een icoon uit de kraakbeweging, hebben de tarotkaarten voor het stuk gemaakt. Al het materiaal van het decor komt van de kringloopwinkel onder de Nassaukerk.
In de opera passeren internationale toekomstvoorspellende rituelen de revue, zoals de Griekse orakels, de Chinese I Tjing, religieuze profetieën en tarot. Samen met persoonlijke voorspellingen van buurtbewoners ontstaat zo een beeld van de Staatliedenbuurt over honderd jaar.
Festival Koffiedik kijken
Om input voor de voorstelling te vergaren, organiseerde Lakerveld onlangs Koffiedik Kijken, een gratis festival met muziek, orakels en gesprekken over de toekomst.
“Bezoekers waren enthousiast en deden overal aan mee; niets was te gek. Onze muzikanten waren ontroerd door de reacties op hun muziek. We hebben veel inspirerende gesprekken gevoerd. De vragen, dromen, verlangens uit die gesprekken heb ik in de voorstelling verwerkt.”
De bewoners roemden de saamhorigheid en gemeenschapszin in de buurt, maar waren tegelijkertijd bezorgd. “Dat komt omdat verbindende plekken als De Avondmarkt al zijn verdwenen. Ik voelde duidelijk dat mensen zich willen verbinden, maar dat ze niet goed weten hoe of waar ze dat moeten doen.”
Daarnaast vergrijzen de bewoners die de buurt hebben opgebouwd. “Een deel van hen heeft wortels in de krakersbeweging. Zij weten wat community building is. Het is belangrijk dat die kennis wordt overgedragen aan een nieuwe generatie, maar hoe doe je dat?”
Rol buurtondernemers
Lakerveld is vol lof over rol van ondernemers in de Staatsliedenbuurt, zoals bloemist Jantje Boeketje en Oscar van de Primera. “Ze kennen iedereen en kijken om naar kwetsbare mensen. Ik begrijp dat Jantje wel eens boodschappen voor hen doet en Oscar soms pakketjes aflevert bij mensen die slecht ter been zijn.”
Jantje (echte naam: Jan Visser) verzorgt daarnaast de bloemen voor Keti Koti Westerpark en de Avond4daagse Westerpark. Oscar is behalve ondernemer ook voorzitter van de Biz Staatslieden. Over een nieuwkomer als Mourad Saber van droombakkertje Louf is ze ook enthousiast. “Hij wordt door de buurt omarmd en is actief in de wijk.”
Jantje’s visie
Tijdens het festival Koffiedik Kijken deelde Jantje Boeketje zijn visie over de buurt. Hij beschreef de saamhorigheid en zorgzaamheid en gaf daar een reden voor. “In de Staatsliedenbuurt is geen enkele groep in de meerderheid. Daarom werkt het hier.”
Lakerveld heeft daarover nagedacht en kan zich erin vinden. Met haar opera wil ze bezoekers ook aan het denken zetten. “Ik wil dat ze zich herinneren hoe de wijk is én realiseren hoe die kan zijn. Het is een buurt om trots op te zijn.”
Sibilles van de Staatsliedenbuurt is op donderdag 25 juni, vrijdag 26 juni en zaterdag 27 juni te zien (20.00 uur) in de Nassaukerk, De Wittenkade 111. Tickets via deze site, reguliere prijs à 20 euro.
